Theo thống kê gần nhất, người dân Thái Lan sở hữu hơn 10 triệu khẩu súng với tỷ lệ hơn 15 khẩu trên 100 dân, cao nhất trong khối ASEAN.
Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul ngày 7/8 chỉ đạo giới chức địa phương thắt chặt kiểm soát súng đạn và ngay lập tức áp dụng các biện pháp pháp lý đối với những người mang súng nơi công cộng, sau vụ một nam sinh xả súng bắn chết 8 người tại Nonthaburi.
Ông Anutin nhấn mạnh rằng cả dân thường lẫn các quan chức ngoài giờ làm việc đều không được phép mang súng ra khỏi nhà hoặc ở những nơi công cộng.
Chỉ thị được Thủ tướng Thái Lan đưa ra sau khi thống kê từ năm 2017 của dự án nghiên cứu độc lập Khảo sát Vũ khí Nhỏ (SAS) trực thuộc Viện Nghiên cứu Quốc tế và Phát triển tại Geneva, Thụy Sĩ cho thấy người dân Thái Lan sở hữu hơn 10,3 triệu khẩu súng.
Trong số này, 6,2 triệu khẩu được đăng ký hợp pháp, hơn 4,1 triệu khẩu không hợp pháp. SAS hiện chưa có số liệu thống kê cho năm 2026.
Nhiều loại súng bị thu giữ sau các đợt truy quét của cảnh sát Thái Lan tại 50 tỉnh thành hồi năm 2022. Ảnh: Bangkok Post
Bảng thống kê sở hữu súng hiện tại của World Population Review cũng ghi nhận tỷ lệ sở hữu súng của Thái Lan ở mức 15,1 khẩu trên 100 dân, với khoảng 10,3 triệu khẩu súng, nhưng chú thích rõ cả hai con số trên đều lấy từ dữ liệu năm 2017 của SAS.
Tỷ lệ súng trong dân ở Thái Lan cao gấp hơn 3 lần Campuchia, quốc gia ghi nhận 4,5 khẩu súng trên 100 dân trong cùng bộ dữ liệu. Tỷ lệ của Philippines ước tính ở mức 3,6 khẩu trên 100 dân và Lào là 3,0. Myanmar ghi nhận tỷ lệ sở hữu súng ở mức 1,6, trong khi Brunei là 1,4, Malaysia là 0,7, còn Singapore và Đông Timor là 0,3.
Do một cá nhân có thể giữ nhiều khẩu súng, tỷ lệ 15,1 khẩu trên 100 dân không đồng nghĩa với việc 15,1% dân số Thái Lan sở hữu súng.
SAS cũng lưu ý không nên xem các con số ước tính là số liệu kiểm kê tuyệt đối. Cơ sở dữ liệu toàn cầu của tổ chức này kết hợp thông tin chính phủ với các cuộc khảo sát và đánh giá chuyên gia, trong khi súng không đăng ký về bản chất rất khó thống kê chính xác.
Trong thời gian giữ chức Bộ trưởng Nội vụ, ông Anutin đã đệ trình nhiều luật kiểm soát súng đạn, trong đó có lệnh tạm ngừng cấp mới giấy phép sở hữu súng và các hạn chế nhập khẩu súng. Tuy nhiên, các điều luật kiểm soát súng đạn ở Thái Lan thường không được thi hành quyết liệt.
Số liệu về sở hữu súng ở Thái Lan được lật lại sau khi nước này vừa rúng động với vụ xả súng trường học hôm 7/8. Một nam sinh ở tỉnh Nonthaburi bắn chết ông bà rồi tới ngôi trường Debsirin Nonthaburi gần Bangkok tiếp tục xả súng, khiến thêm 6 người thiệt mạng. Nghi phạm cũng tử vong tại hiện trường.
Khẩu súng nghi phạm sử dụng để gây án là của người ông. Giới chức xác định đây là khẩu súng được người ông mua và sở hữu hợp pháp. "Chúng ta không thể để tình trạng này tiếp diễn", Thủ tướng Anutin nói.
Thủ tướng Anutin cho biết hậu quả của các vụ xả súng không chỉ dừng lại ở những người thiệt mạng hay bị thương. Các ca tử vong đã cướp đi người thân và trụ cột của nhiều gia đình, trong khi những người sống sót vẫn có thể chịu tổn thương tâm lý nặng nề.
Ông tái khẳng định Bộ Nội vụ luôn phản đối việc người dân mang theo súng đạn. Thủ tướng cho rằng người sở hữu hoặc sử dụng súng phải có đủ khả năng làm chủ hành vi. Dù vậy, những cảm xúc bộc phát vẫn có thể khiến con người mất kiểm soát và sử dụng vũ khí trong những tình huống họ vốn không tính đến. Vì vậy, chính sách công cần hạn chế tối đa việc tiếp cận những công cụ có thể tiếp tay cho hành vi bạo lực.
Thủ tướng Anutin thừa nhận ông và Bộ Nội vụ từng chịu chỉ trích từ các doanh nghiệp kinh doanh súng đạn. Họ cho rằng việc thắt chặt các biện pháp kiểm soát có thể gây tổn hại đến hoạt động buôn bán. Tuy nhiên, ông khẳng định tính mạng con người và an toàn xã hội phải được đặt lên trên lợi ích kinh tế của ngành kinh doanh vũ khí.
VnExpress (Theo AFP, Reuters, National Thailand)