Ngày 25/6, giữa cái nóng 37 độ C, trong khi người dân London đổ ra sông hồ giải nhiệt, gia đình Thắm Nguyễn vẫn thoải mái ở nhà nhờ có điều hòa.
"Nói điều này có vẻ hơi lạ nhưng với nhiều người ở Anh hoặc châu Âu, điều hòa trong nhà không phải tiện nghi phổ biến", Thắm nói.
Theo chồng sang Anh sống từ năm 2022, trải qua 4 mùa hè ở London, cô nhận thấy thời tiết khoảng hai năm gần đây nóng hơn trước. Có những ngày cơ quan khí tượng phải đưa ra cảnh báo đỏ khi nhiệt độ lên 35 đến 37 độ C, một số trường học cho học sinh nghỉ, chính phủ khuyến cáo người dân hạn chế ra ngoài vào khung giờ nắng gắt.
Gia đình Thắm thuộc nhóm hiếm hoi có điều hòa đầy đủ trong nhà do chồng cô quan niệm sống ở đâu cũng nên thoải mái. Tuy nhiên, thiết bị giúp căn nhà mát hơn lại từng khiến gia đình rơi vào tình huống khó xử. Khi sử dụng điều hòa treo tường, cục nóng phía sau nhà vừa thổi hơi nóng vừa phát ra tiếng ồn. Hàng xóm sau đó sang gõ cửa phản ánh vì cảm thấy bị ảnh hưởng.
"Ở Anh, người dân coi trọng sự yên tĩnh và không gian sống chung. Nếu thiết bị của một gia đình gây tiếng ồn hoặc ảnh hưởng đến nhà bên cạnh, hàng xóm có thể góp ý trực tiếp, thậm chí khiếu nại lên chính quyền địa phương", cô nhớ lại.
Sau lần đó, gia đình Thắm gần như hạn chế sử dụng điều hòa gắn tường. Những hôm thật sự nóng, cô chuyển sang dùng điều hòa di động, thiết bị này làm mát không bằng nhưng ít ảnh hưởng đến hàng xóm hơn.
Thắm Nguyễn, sống tại London, Anh. Ảnh: NVCC
Theo Thắm, việc lắp điều hòa ở Anh phức tạp hơn nhiều so với Việt Nam. Ở Việt Nam, một gia đình có thể đặt mua và gọi thợ đến lắp đặt nhanh chóng, nhưng tại Anh, mua máy mới chỉ là bước đầu. Tại những khu vực có nhiều công trình cũ hoặc thuộc diện bảo tồn kiến trúc, việc thay đổi mặt ngoài nhà để đặt cục nóng phải tuân theo quy định khắt khe. Gia chủ thường phải xin phép chính quyền địa phương, đơn vị quản lý, cần kỹ sư có chứng chỉ thực hiện và phải thỏa thuận với hàng xóm để thiết bị không gây ồn hay phả hơi nóng sang nhà bên cạnh.
Chi phí cũng là một rào cản lớn. Với điều hòa treo tường lắp cố định, tính cả tiền mua máy và thi công, chi phí tại Anh có thể lên tới vài nghìn bảng (khoảng 60-100 triệu đồng). Vì mùa hè ở Anh chỉ có một số ngày nóng cực điểm, đa số gia đình cân nhắc kỹ trước khi đầu tư số tiền lớn cho thiết bị không dùng thường xuyên.
Thực tế này phản ánh qua dữ liệu của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) năm 2025, cho thấy mức sở hữu điều hòa tại châu Âu chỉ khoảng 20%. Báo cáo The Future of Cooling từng chỉ ra tại Đức và Anh, chỉ khoảng 3% hộ gia đình có điều hòa, còn tại Pháp là 5%.
Không có điều hòa, nhiều căn nhà ở châu Âu lại trở thành không gian khó thoát nhiệt. Kiến trúc sư Vũ Linh Quang, Giám đốc Điều hành ARDOR Green TP HCM, cho biết bài toán chính của phần lớn nhà ở Tây và Bắc Âu nhiều thập kỷ qua là giữ ấm, giảm thất thoát nhiệt vào mùa đông. Vào mùa hè, khi xuất hiện các đợt nắng nóng bất thường, cấu trúc tường gạch dày và kính nhiều lớp khiến nhiệt lưu lại trong nhà, đặc biệt vào ban đêm.
Do đó, vào các đợt nóng cao điểm, người dân thường chọn cách thích nghi như đóng rèm cửa ban ngày, mở cửa sổ vào thời điểm mát hơn, dùng quạt và tránh nấu nướng nhiều. Số khác tìm đến thư viện, trung tâm thương mại, công viên hoặc ra khu vực ven sông, bãi biển để giải nhiệt.
Bên bờ sông Thames tại Richmond London. Ảnh: NVCC
Từ trải nghiệm sống ở cả hai môi trường, Thắm cho rằng không nên nhìn chuyện nhà có hay không có điều hòa để so sánh mức sống giữa Việt Nam và châu Âu. Cô nhớ lần đầu chồng sang Việt Nam, anh ngạc nhiên khi nhiều nhà không có máy sưởi và không phải nhà nào cũng có lò nướng - những thiết bị phổ biến ở châu Âu. Ngược lại, điều hòa là vật dụng quen thuộc với người Việt vì thời tiết nóng ẩm kéo dài.
"Khí hậu và cách sống khác nhau nên thứ ở nơi này là thiết bị quen thuộc, sang nơi khác lại thành tiện nghi đáng giá", Thắm nói.
Theo Ngôi Sao