Mỹ đang tiến hành chiến dịch truy tìm những người di cư đã bị trục xuất mà chính quyền cho rằng còn nợ Chính phủ Mỹ hàng trăm triệu USD tiền phạt chưa thanh toán.
Máy bay vận tải quân sự đưa người nhập cư trái phép rời khỏi Mỹ (Ảnh minh họa: NYT).
Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) cho biết đang tìm cách thu hồi khoảng 423 triệu USD tiền phạt và tiền phí từ hơn 66.300 người đã bị trục xuất khỏi Mỹ.
Trong tháng 8, cơ quan này đã đồng ý trả tới 36 triệu USD cho 4 công ty để truy tìm những người ở Mexico, Honduras và Guatemala mà CBP cho rằng đang còn nợ tiền, theo một thông báo được đăng trên trang web mua sắm công của Chính phủ Mỹ.
Sáng kiến này đánh dấu sự mở rộng đáng chú ý trong các nỗ lực thực thi chính sách nhập cư của Tổng thống Mỹ Donald Trump, qua đó mở rộng quyền lực của chính phủ đối với những người mà nước Mỹ đã trục xuất.
Tuy nhiên, việc thu tiền có thể sẽ gặp nhiều khó khăn. Chưa rõ liệu Mỹ có cơ sở pháp lý để buộc những người đã bị trục xuất khỏi nước này phải thanh toán hay không.
Thông báo về hợp đồng không giải thích Mỹ có thể buộc những người này trả tiền bằng cách nào, cũng không cho biết chính phủ Mexico, Honduras và Guatemala sẽ đóng vai trò gì, nếu có.
Cơ quan di trú Mexico cho biết họ không liên quan đến chương trình này. Ngoài ra, cũng không thể chắc chắn những người bị trục xuất có khả năng thanh toán số tiền mà Mỹ cho rằng họ còn nợ.
Theo các phương thức thanh toán được mô tả trong các tài liệu liên bang, nhiều người có thể có nguồn lực tài chính hạn chế hoặc không có tài khoản ngân hàng tại Mỹ, trong khi đây là yêu cầu để thanh toán các khoản phạt.
Trong những trường hợp trước đây, Mỹ từng cảnh báo rằng các khoản phạt chưa thanh toán có thể ảnh hưởng đến những hồ sơ nhập cư trong tương lai.
Theo tài liệu hợp đồng, các nhà thầu có thể chụp ảnh nhà ở hoặc thu thập hóa đơn điện, nước, hồ sơ việc làm hay hồ sơ tòa án để xác định nơi ở của những người bị trục xuất và đánh giá khả năng thanh toán của họ.
Số tiền CBP đang tìm cách thu hồi chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng số tiền phạt do Bộ An ninh Nội địa Mỹ áp đặt.
Từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng vào ngày 20/1/2025 cho đến ngày 16/7/2026, Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE), cơ quan thực thi của Bộ An ninh Nội địa, đã ban hành hơn 103.000 khoản phạt dân sự, với tổng giá trị hơn 84 tỷ USD, theo Bộ An ninh Nội địa.
Tính đến ngày 16/7, chính phủ mới chỉ thu được 1,2 triệu USD.
“Thông điệp của chúng tôi rất rõ ràng: Những người nhập cư bất hợp pháp đang ở trong nước trái phép nên rời đi ngay bây giờ hoặc đối mặt với hậu quả, bao gồm cả các khoản phạt tài chính”, Bộ An ninh Nội địa Mỹ tuyên bố.
Các khoản phạt này một phần dựa trên một điều khoản trong luật nhập cư năm 1996, cho phép chính phủ áp dụng tiền phạt theo ngày đối với một số người từ chối rời khỏi Mỹ sau khi đã nhận lệnh trục xuất.
Quyền hạn này hiếm khi được sử dụng cho đến nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, khi chính quyền của ông gửi những hóa đơn có giá trị lớn tới các gia đình nhập cư.
Chính quyền của cựu Tổng thống Joe Biden đã chấm dứt chính sách này vào năm 2021, cho rằng biện pháp trên không hiệu quả và làm phân tán nguồn lực khỏi các ưu tiên thực thi pháp luật khác.
Giờ đây, ông Trump đã khôi phục việc áp dụng các khoản phạt này trên quy mô rộng hơn nhiều.
Một số người nhập cư có thể bị phạt gần 1.000 USD cho mỗi ngày họ tiếp tục ở lại Mỹ sau khi nhận lệnh rời khỏi đất nước. Các khoản phạt có thể tích lũy lên tới hàng trăm nghìn, thậm chí hàng triệu USD.
Các khoản phạt là một phần trong chiến lược rộng lớn hơn nhằm khiến việc người di cư ở lại Mỹ ngày càng khó khăn và tốn kém.
Chính quyền đã khởi kiện để thu hồi các khoản phạt chưa thanh toán, tịch thu tiền hoàn thuế và khấu trừ tiền từ tiền lương. Một số người nhập cư vẫn đang theo đuổi các yêu cầu pháp lý để được ở lại Mỹ đã nhận những hóa đơn trị giá 1 triệu USD hoặc hơn.
Trong khi đó, chính phủ cũng đưa ra các biện pháp khuyến khích đối với những người đồng ý rời khỏi Mỹ.
Những người nhập cư đăng ký thông qua CBP Home, một ứng dụng điện thoại được sử dụng để sắp xếp việc tự nguyện rời khỏi Mỹ, có thể được chính phủ chi trả chi phí đi lại và nhận tiền mặt. Bộ An ninh Nội địa cho biết một số khoản phạt còn tồn đọng cũng có thể được xóa.
Các thông báo cũng cảnh báo rằng những khoản nợ chưa thanh toán có thể được xem xét trong các thủ tục nhập cư sau này của Mỹ. Đây có thể là hậu quả đáng kể đối với những người bị trục xuất nếu sau này họ muốn xin thị thực hoặc xin phép quay trở lại Mỹ.
Các thông báo cũng cảnh báo rằng khoản nợ có thể được chuyển cho một công ty thu hồi nợ tư nhân.
Dân Trí (theo Bloomberg)