• Theo các chuyên gia y tế, hơn 60% số ca mắc ung thư gan trên thế giới hoàn toàn có thể chủ động phòng tránh được nếu mọi người sớm nhận diện và phòng tránh một số tác nhân sau.

    Ung thư gan hiện là một trong những nguyên nhân gây tử vong có tốc độ gia tăng nhanh nhất trên thế giới, đồng thời là "hung thần" đứng thứ ba trong số các nguyên nhân tử vong do ung thư trên toàn cầu.

    Theo báo cáo của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), thế giới ghi nhận khoảng 866.000 ca mắc mới và 758.000 ca tử vong mỗi năm, với tỷ lệ tử vong/mắc vô cùng cao (xấp xỉ 87.5%).

    Thậm chí, một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí danh tiếng Lancet chỉ ra rằng số ca mắc ung thư gan mới trên toàn cầu được dự báo sẽ tăng 55% trong giai đoạn 2020-2040. Đặc biệt, dự kiến đến năm 2050, số ca mắc mới có thể chạm mốc 1,5 triệu ca/năm nếu không có các biện pháp can thiệp quyết liệt.

    viem gan
    Ung thư gan hiện là một trong những nguyên nhân gây tử vong có tốc độ gia tăng nhanh nhất trên thế giới. 

    Trước thực trạng đáng báo động trên, các chuyên gia y tế đã đưa ra lời cảnh báo quan trọng rằng có đến hơn 60% số ca mắc ung thư gan nguyên phát hoàn toàn có thể phòng tránh được nếu chúng ta giảm thiểu việc tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ chính.

    Theo đó, phần lớn các ca ung thư gan đều tiến triển từ tình trạng bệnh gan mãn tính kéo dài. Những tác nhân hàng đầu được xác định bao gồm béo phì, đái tháo đường loại 2, lạm dụng rượu bia và nhiễm các loại virus viêm gan.

    Dù vậy, gan lại là một cơ quan có khả năng phục hồi vô cùng ấn tượng nếu các tổn thương được nhận diện và xử lý kịp thời. Bằng việc chủ động thay đổi lối sống như cắt giảm lượng rượu tiêu thụ, từ bỏ thuốc lá, duy trì chế độ ăn uống cân bằng, hạn chế thực phẩm siêu chế biến và tích cực vận động thể chất, mỗi người đều có thể làm giảm đáng kể nguy cơ phát triển bệnh gan cũng như ung thư gan sau này.

    Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay là bệnh gan thường diễn tiến vô cùng âm thầm và không có dấu hiệu rõ ràng ở những giai đoạn đầu, khiến nhiều người không hề hay biết mình đang gặp vấn đề cho đến khi tổn thương đã trở nên nghiêm trọng.

    Bên cạnh đó, định kiến xã hội đối với căn bệnh này cũng là một rào cản không nhỏ. Những hiểu lầm cho rằng đây là căn bệnh do lối sống buông thả của bản thân gây ra đã tạo nên tâm lý e ngại, khiến người bệnh né tránh việc tìm kiếm sự hỗ trợ y tế và vô tình làm chậm trễ quá trình chẩn đoán.

    Chính vì vậy, những ai thuộc nhóm nguy cơ cao như người bị béo phì, mắc đái tháo đường loại 2 hoặc thường xuyên sử dụng rượu nên chủ động hỏi ý kiến bác sĩ gia đình về khả năng kiểm tra sức khỏe gan định kỳ.

    Ngoài ra, virus viêm gan B và C cũng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc hủy hoại tế bào gan. Nhờ sự phát triển của y học hiện đại, viêm gan C hiện đã có phương pháp điều trị chữa khỏi hoàn toàn, còn viêm gan B có thể chủ động phòng ngừa hiệu quả bằng vaccine.

    Các chuyên gia cũng cảnh báo mọi người cần đặc biệt lưu tâm đến các tín hiệu cảnh báo của cơ thể như sụt cân không rõ lý do, mệt mỏi kéo dài, mất cảm giác thèm ăn, đau hoặc sưng vùng bụng, cùng hiện tượng vàng da và vàng mắt để kịp thời đến gặp bác sĩ ngay.

    Bên cạnh nỗ lực thay đổi ở cấp độ cá nhân, việc đảo ngược xu hướng gia tăng của căn bệnh này đòi hỏi những biện pháp chính sách mạnh mẽ và khẩn cấp từ phía các chính phủ. Những công cụ vĩ mô như hạn chế quảng cáo đồ uống có cồn và thực phẩm không lành mạnh (đặc biệt là nhóm nhắm đến trẻ em và thanh thiếu niên), kết hợp với các quy định về thuế và nhãn cảnh báo sức khỏe, đều chứng minh được tính hiệu quả cao.

    Điển hình như nghiên cứu tại Scotland (Vương Quốc Anh) cho thấy, chính sách áp giá tối thiểu cho mỗi đơn vị rượu đã giúp giảm đáng kể số ca tử vong liên quan trực tiếp đến thức uống này.

    Tương tự như những thành công trong chiến dịch kiểm soát thuốc lá giúp làm giảm tỷ lệ ung thư phổi, việc chuyển hướng trách nhiệm từ cá nhân sang cả ngành công nghiệp và nhà nước sẽ thúc đẩy những cải cách chính sách sâu rộng hơn.

    Các chuyên gia cũng kêu gọi cần tăng cường nhận thức cộng đồng, song song với việc mở rộng tiếp cận xét nghiệm viêm gan, phát triển dịch vụ hỗ trợ cai nghiện và triển khai các chương trình sàng lọc gan ngay tại cộng đồng.

    Với những công cụ và kiến thức hiện có, sự phối hợp chặt chẽ giữa ý thức cá nhân và các biện pháp chính sách sẽ giúp giảm tải áp lực lên hệ thống y tế, đồng thời ngăn chặn hiệu quả hàng loạt ca tử vong có thể phòng tránh được từ ung thư gan trong tương lai.

    Theo Suckhoedoisong

  • Nhiều thay đổi trên da tưởng vô hại như da vàng, ngứa liên tục, vết thương chậm lành hoặc dễ bị bầm tím nhưng lại có thể cảnh báo dấu hiệu bệnh gan cần được thăm khám sớm.

    Rất nhiều vấn đề xảy ra trong cơ thể chúng ta đều thể hiện ra bên ngoài da, bao gồm cả bệnh gan. Gan hỗ trợ loại bỏ độc tố và xử lý chất dinh dưỡng, cũng như duy trì sự cân bằng trong cơ thể. Tuy nhiên, khi gan không hoạt động bình thường, một số thay đổi trên da có thể xảy ra. Điều này đặc biệt đúng nếu những thay đổi xảy ra nhanh chóng hoặc kéo dài trong một thời gian dài mà không có nguyên nhân rõ ràng.

    Bệnh gan hiếm khi được xác định chỉ bằng một triệu chứng duy nhất. Điều quan trọng là phải chú ý đến bất kỳ triệu chứng ngứa dai dẳng, vàng da không rõ nguyên nhân, các mạch máu nổi rõ bất thường, sắc tố da khác thường hoặc bầm tím thường xuyên, đặc biệt nếu nhiều triệu chứng xảy ra cùng một lúc. Bởi vì kết quả xét nghiệm không phải lúc nào cũng là dấu hiệu đầu tiên cho thấy cần kiểm tra chức năng gan.

    Chúng ta không nên phớt lờ những bất thường này ngay cả khi chúng không phải lúc nào cũng có nghĩa là một bệnh nghiêm trọng. Xét nghiệm máu đơn giản và thay đổi lối sống có thể giúp phát hiện sớm các vấn đề về gan và ngăn ngừa chúng trở nên tồi tệ hơn, theo India Times.

    Bệnh vàng da (hiện tượng da và mắt bị vàng)

    Theo tiến sĩ Sachin Gupta, chuyên gia tư vấn cao cấp về Da liễu tại Bệnh viện Amrita (Ấn Độ), đây là dấu hiệu dễ nhận biết nhất trên da cảnh báo bệnh gan. Bilirubin tích tụ trong máu và lắng đọng trong các mô, ban đầu là da và sau đó là mắt, khi gan không thể xử lý nó hiệu quả.

    Hiện tượng này không phải lúc nào cũng biểu hiện rõ rệt. Dưới ánh sáng tự nhiên, nhiều bệnh nhân ban đầu nhận thấy "ánh vàng nhạt" thay vì màu vàng đậm. Việc thăm khám là cần thiết ngay cả đối với tình trạng vàng da nhẹ.

    Ngứa liên tục không kèm phát ban

    Một dấu hiệu khác của bệnh gan cần chú ý là tình trạng ngứa không thuyên giảm. Nếu bạn có vấn đề về gan, muối mật có thể tích tụ dưới da. Điều này có thể khiến bạn ngứa nhiều, đặc biệt là vào ban đêm, gây ảnh hưởng đến giấc ngủ.

    Bệnh nhân thường mô tả triệu chứng này như "có thứ gì đó đang bò dưới da". Thuốc kháng histamine hầu như không hiệu quả, kem dưỡng ẩm cũng không có tác dụng, và không có phát ban rõ rệt.

    benh gan 1
    Ngứa liên tục, nhưng không phát ban, đặc biệt vào ban đêm, có thể là một cảnh báo bạn có vấn đề về gan. Ảnh: Shutterstock.

    Các tĩnh mạch đỏ trên mặt hoặc ngực trông giống như mạng nhện

    U mạch mạng nhện là những mạch máu nhỏ, phân nhánh, trông giống những con nhện nhỏ màu đỏ. Chúng thường xuất hiện ở vùng ngực trên, cổ hoặc má. Mặc dù một hoặc hai tổn thương có thể không gây hại, nhiều tổn thương mới, đặc biệt là ở người lớn, cần được kiểm tra chức năng gan vì sự mất cân bằng nội tiết tố do bệnh gan làm thay đổi hoạt động của mạch máu.

    Da sạm màu ở các nếp gấp

    Bác sĩ Shifa Yadav, chuyên gia tư vấn, khoa Da liễu, Bệnh viện Artemis (Ấn Độ), cho biết mọi người thường cho rằng tình trạng sạm da dần dần quanh cổ, háng hoặc nách là do tắm nắng hoặc ma sát. Tuy nhiên, khi tình trạng tăng sắc tố xuất hiện đột ngột hoặc tiến triển nhanh chóng, các bác sĩ da liễu thường sẽ thực hiện xét nghiệm sâu thêm.

    Các con đường tạo sắc tố có thể bị ảnh hưởng bởi các rối loạn chuyển hóa và liên quan đến gan, dẫn đến tình trạng sạm da dai dẳng mà các loại kem thông thường không đáp ứng.

    Vết thương chậm lành và dễ bị bầm tím

    Sự suy giảm các protein đông máu, được sản xuất tại gan, có thể là nguyên nhân khiến vết cắt nhỏ chảy máu lâu hơn bình thường hoặc vết thương nhỏ gây ra vết bầm tím lớn. Các mảng tím thường được bệnh nhân nhận thấy ngay cả khi họ không nhớ mình từng bị thương.

    Tiến sĩ Sanjay Goja, Trưởng khoa Ghép gan và Phẫu thuật HPB, Bệnh viện Narayana, nhận định đây là dấu hiệu của rối loạn đông máu hơn là vấn đề về da. Đôi khi, những dấu hiệu này chỉ đơn giản là do tiếp xúc với ánh nắng mặt trời hoặc da khô. Nhưng nhiều trường hợp cảnh báo gan cần được chăm sóc, vì vậy, việc xét nghiệm kịp thời cũng rất được khuyến khích.

    benh gan 1
    Sự suy giảm các protein đông máu, được sản xuất tại gan, có thể là nguyên nhân khiến bạn dễ bị bầm tím, vết thương chậm lành. Ảnh: Healthline.

    Theo ZNews